حجتالاسلام والمسلمین حسن ترکاشوند معاون پژوهش حوزه علمیه قم در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری حوزه، با اشاره به جایگاه ممتاز واقعه مباهله در تاریخ اسلام، این رخداد را یکی از مهمترین و سرنوشتسازترین حوادث عصر رسالت دانست و تأکید کرد: مباهله، با وجود تصریح قرآن کریم و دلالت روشن آن بر فضائل اهلبیت(ع)، همچنان در میان مسلمانان مهجور مانده و آنگونه که شایسته است مورد توجه قرار نگرفته است.
وی اظهار کرد: واقعه مباهله که در آیه ۶۱ سوره آلعمران به آن اشاره شده، بدون تردید یکی از تعیینکنندهترین رویدادهای دوران پیامبر اکرم(ص) به شمار میرود. این حادثه نه تنها بر منزلت و جایگاه بیبدیل اهلبیت عصمت و طهارت(ع) تأکید دارد، بلکه در طول تاریخ اسلام نیز همواره به عنوان یکی از مهمترین مستندات و ادله حقانیت اهلبیت(ع) مورد استناد ائمه معصومین(ع) قرار گرفته است.
معاون پژوهش حوزه علمیه قم با بیان اینکه مباهله را میتوان غدیر دیگری نامید، افزود: با وجود اهمیت فوقالعاده این رخداد، متأسفانه مباهله در مقایسه با سایر مناسبتهای مهم اسلامی کمتر مورد توجه قرار گرفته و در غبار گذر زمان تا حدودی به فراموشی سپرده شده است.
وی در تشریح مفهوم مباهله گفت: مباهله در اصطلاح، به معنای درخواست نزول لعنت و عذاب الهی بر کسانی است که پس از روشن شدن حقیقت و انجام گفتوگوهای علمی و استدلالی، همچنان بر عقیده باطل خود اصرار میورزند. مشهورترین نمونه مباهله در تاریخ اسلام، مناظره پیامبر اکرم(ص) با هیئت مسیحیان نجران درباره حقیقت حضرت عیسی(ع) است.
حجتالاسلام والمسلمین ترکاشوند ادامه داد: هیئت مسیحی نجران برای گفتوگو با پیامبر اسلام(ص) به مدینه آمدند. محور اصلی گفتوگو، مسئله الوهیت حضرت عیسی(ع) بود. پیامبر اکرم(ص) با استناد به آیات الهی و با طرح این استدلال قرآنی که حضرت آدم(ع) بدون پدر و مادر آفریده شد، در حالی که حضرت عیسی(ع) تنها بدون پدر متولد شده است، بطلان ادعای مسیحیان را تبیین کردند؛ اما آنان همچنان بر موضع خود پافشاری کردند.
وی افزود: در چنین شرایطی، آیه شریفه مباهله نازل شد و پیامبر اکرم(ص) مأمور شدند مخالفان را به مباهله دعوت کنند. بر اساس این فرمان الهی، مقرر شد دو طرف در روزی معین گرد هم آیند و از خداوند بخواهند که دروغگویان را مورد لعنت و عذاب خود قرار دهد.
معاون پژوهش حوزه علمیه قم با اشاره به جزئیات روز مباهله خاطرنشان کرد: در روز موعود که بنا بر نقلهای تاریخی در ۲۴ یا ۲۵ ذیحجه رخ داد، پیامبر اکرم(ص) تنها نزدیکترین و پاکترین افراد خاندان خود، یعنی امیرالمؤمنین علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن مجتبی(ع) و امام حسین(ع) را همراه خویش به صحرای مباهله بردند. این انتخاب، خود بیانگر جایگاه رفیع این بزرگواران نزد خداوند متعال و رسول اکرم(ص) بود.
وی تصریح کرد: هنگامی که مسیحیان نجران این صحنه را مشاهده کردند و عظمت معنوی همراهان پیامبر(ص) را دریافتند، از انجام مباهله منصرف شدند؛ زیرا یقین پیدا کردند که اگر این چهرههای نورانی دست به دعا و نفرین بردارند، عذاب الهی آنان را فرا خواهد گرفت. از اینرو، از مباهله عقبنشینی کرده و به پرداخت جزیه رضایت دادند و برخی از آنان نیز اسلام را پذیرفتند.
حجتالاسلام والمسلمین ترکاشوند با اشاره به روایات نقلشده در این زمینه گفت: پیامبر اکرم(ص) پس از این ماجرا فرمودند: به خدا سوگند، اگر مباهله انجام میشد، آتش سراسر این بیابان را فرا میگرفت. همچنین آن حضرت درباره همراهان خود فرمودند: به خدا قسم، اگر با این پنج تن با کسی مباهله کنم، نابود خواهد شد.
وی در ادامه به دیدگاه دانشمندان اهل سنت درباره آیه مباهله اشاره کرد و گفت: بسیاری از مفسران و محدثان برجسته اهل سنت، از جمله ابنالعربی مالکی و قرطبی، تصریح کردهاند که آیه مباهله درباره امیرالمؤمنین علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) نازل شده است و این مسئله را از فضائل مسلم و انکارناپذیر اهلبیت پیامبر(ع) دانستهاند.
معاون پژوهش حوزه علمیه قم افزود: اهمیت این واقعه به اندازهای است که حتی برخی صحابه که بعدها در مسائل سیاسی همراه امیرالمؤمنین(ع) نبودند نیز در بیان فضائل آن حضرت به مباهله استناد میکردند. از جمله سعد بن ابیوقاص در برابر درخواست معاویه مبنی بر سبّ و ناسزاگویی به امیرالمؤمنین(ع)، با یادآوری سه فضیلت بزرگ آن حضرت، از واقعه مباهله به عنوان یکی از برجستهترین مناقب ایشان یاد کرد و گفت: پیامبر اکرم(ص)، علی، فاطمه، حسن و حسین(ع) را فراخواندند و فرمودند: اللهم هٰؤلاء أهل بیتی؛ بار خدایا، اینان خاندان من هستند.
حجتالاسلام والمسلمین ترکاشوند در پایان تأکید کرد: بازخوانی و تبیین ابعاد مختلف واقعه مباهله میتواند نقش مهمی در معرفی جایگاه حقیقی اهلبیت(ع) و تقویت وحدت بر محور حقایق مورد اتفاق مسلمانان ایفا کند و شایسته است این مناسبت بزرگ اسلامی بیش از پیش مورد توجه مراکز علمی، فرهنگی و رسانهای قرار گیرد.
انتهای خبر/
نظر شما